1218.

Stepen sa racionalnim izložiocem

TEKST ZADATKA

Dokazati sledeći identitet:

x23x23x13+x43x43x132x13x13x23=0,x0,x1\frac{x^{\frac{2}{3}}}{x^{\frac{2}{3}} - x^{-\frac{1}{3}}} + \frac{x^{\frac{4}{3}}}{x^{\frac{4}{3}} - x^{\frac{1}{3}}} - \frac{2x^{\frac{1}{3}}}{x^{\frac{1}{3}} - x^{-\frac{2}{3}}} = 0, \quad x \neq 0, \quad x \neq 1

REŠENJE ZADATKA

Da bismo dokazali dati identitet, uprostićemo svaki od tri razlomka sa leve strane jednačine pojedinačno.

Prvi razlomak uprošćavamo tako što njegov brojilac i imenilac pomnožimo sa x13 x^{\frac{1}{3}} kako bismo eliminisali negativan izložilac:

x23x13(x23x13)x13=x23+13x23+13x13+13=x1x1x0=xx1\frac{x^{\frac{2}{3}} \cdot x^{\frac{1}{3}}}{(x^{\frac{2}{3}} - x^{-\frac{1}{3}}) \cdot x^{\frac{1}{3}}} = \frac{x^{\frac{2}{3} + \frac{1}{3}}}{x^{\frac{2}{3} + \frac{1}{3}} - x^{-\frac{1}{3} + \frac{1}{3}}} = \frac{x^1}{x^1 - x^0} = \frac{x}{x - 1}

Drugi razlomak možemo uprostiti tako što u imeniocu izvučemo x13 x^{\frac{1}{3}} ispred zagrade kao zajednički činilac i zatim skratimo razlomak:

x43x13(x11)=x4313x1=x1x1=xx1\frac{x^{\frac{4}{3}}}{x^{\frac{1}{3}}(x^1 - 1)} = \frac{x^{\frac{4}{3} - \frac{1}{3}}}{x - 1} = \frac{x^1}{x - 1} = \frac{x}{x - 1}

Treći razlomak uprošćavamo množenjem brojioca i imenioca sa x23: x^{\frac{2}{3}} :

2x13x23(x13x23)x23=2x13+23x13+23x23+23=2x1x1x0=2xx1\frac{2x^{\frac{1}{3}} \cdot x^{\frac{2}{3}}}{(x^{\frac{1}{3}} - x^{-\frac{2}{3}}) \cdot x^{\frac{2}{3}}} = \frac{2x^{\frac{1}{3} + \frac{2}{3}}}{x^{\frac{1}{3} + \frac{2}{3}} - x^{-\frac{2}{3} + \frac{2}{3}}} = \frac{2x^1}{x^1 - x^0} = \frac{2x}{x - 1}

Sada, zamenjujemo dobijene uprošćene oblike razlomaka nazad u početni izraz sa leve strane:

xx1+xx12xx1\frac{x}{x - 1} + \frac{x}{x - 1} - \frac{2x}{x - 1}

Pošto svi razlomci imaju isti imenilac, lako računamo njihov zbir i razliku spajanjem pod jednu razlomačku crtu:

x+x2xx1=2x2xx1=0x1=0\frac{x + x - 2x}{x - 1} = \frac{2x - 2x}{x - 1} = \frac{0}{x - 1} = 0

Dobili smo rezultat 0, čime je identitet uspešno dokazan za sve vrednosti x0 x \neq 0 i x1. x \neq 1 .

Balkan Tutor Sva Prava Zadržana © 2026

Politika privatnosti